FANDOM


Pod datą 23 września 1912 roku znajdujemy w "Dziennikach" Kafki taką notatkę:

"Opowiadanie 'Wyrok' ('Das Urteil') napisałem w nocy z 22. na 23. od godziny dziesiątej wieczór do szóstej rano, nie odrywając pióra. Nogi zesztywniałe na skutek pozycji siedzącej ledwo zdołałem wyciągnąć spod biurka. Straszliwy wysiłek i radość, gdy w mych oczach rozwijało się opowiadanie, gdy brnąłem przez to rozlewisko naprzód. Wiele razy w ciągu tej nocy niosłem swój własny ciężar na grzbiecie. Jak to wszystko można wypowiedzieć; jak dla wszelkich, nawet najdziwaczniejszych pomysłów, przygotowany jest wielki ogień, w którym giną i zmartwychwstają. Jak za oknem stało się niebiesko. Przejechał jakiś wóz. Dwóch mężczyzn przeszło przez most. O godzinie drugiej spojrzałem po raz ostatni na zegarek. Kiedy służąca przechodziła po raz pierwszy przez przedpokój, pisałem ostatnie zdanie. Zgaszenie lampy, jasność dnia. Lekkie bóle serca. Zmęczenie, które przychodzi w połowie nocy. Drżący wchodzę do pokoju sióstr. Odczytuję. Przedtem przeciągam się przed służącą i mówię: "Pisałem aż dotąd." Wygląd nie tkniętego łóżka, jak gdyby dopiero teraz je wniesiono. Potwierdza się przekonanie, że ze swym pisaniem powieści jestem na haniebnych nizinach literatury. Tylko tak wolno pisać, tylko w takich okolicznościach, przy tak całkowitym rozwarciu ciała i duszy." (1)


Napisane zaledwie w jednej nocy opowiadanie "Wyrok" było przełomowym dziełem w jego pisarskiej karierze. Kafka był bardzo zadowolony z "Wyroku", chociaż zwykle jego uwagi wobec własnych tekstów wypadały miażdżąco. Dlaczego nie zdegradował także tego dzieła do rangi bazgraniny ? Kafka uważał, że tekst literacki jest dopiero wtedy doskonały, gdy się go pisze z natchnieniem, w jednym ciągu i najlepiej bez przerw ("Wyrok" został napisany w ciągu jednej nocy). Dusza pisarza musi wyjść z ciała i zmieszać się z tekstem, stać się z nim jednością. Najciekawsze jest to, że po napisaniu tego opowiadania Kafka sam do końca nie wiedział, jak tą całą historyjkę zinterpretować. W jego "Dziennikach" znajdujemy jedynie różnego rodzaju domysły na ten temat. Fabuła niby całkiem prosta: syn kłóci się z ojcem, a ten ostatni skazuje tego pierwszego na karę śmierci, po czym skazaniec udaje się dobrowolnie (!) na most i popełnia samobójstwo, skacząc do wody. Jest w tej absurdalnej, wydawałoby się, historyjce jakiś sens, jakieś przesłanie ? Armia interpretatorów starała się odpowiedzieć na to nurtujące pytanie i każdy z nich znalazł odpowiedź. Jest tylko jeden problem: każdy znalazł inną odpowiedź. Świadczy to o niewyczerpalnym bogactwie znaczeń tego opowiadania. W 2002 roku wydano w Niemczech książkę "'Wyrok' Kafki i teoria literatury" ("Kafkas 'Urteil' und die Literaturtheorie") (2), w który opowiadanie "Wyrok" zostaje zinterpretowane na dziesięć różnych sposobów, przy czym za każdym razem wykorzystano do interpretacji inną teorię literatury: hermeneutykę, strukturalizm, estetykę recepcji, ujęcie socjologiczne, psychoanalitykę, gender studies (studia zajmując się badaniem wpływu płciowości na dzieła literackie), analizę dyskursywną, teorię systemową, intertekstualność i dekonstrukcję.


Opowiadanie to jest także przełomowe w twórczości Kafki, bowiem posiada cechę, która będzie charakteryzowała wszystkie jego późniejsze dzieła: jego znaczenie, sens i przesłanie zależy w głównej mierze od samego czytelnika. Tekst wchodzi jakby w interakcję z czytelnikiem, który aktualizuje jego znaczenie za każdym razem na nowo. Jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że wiążemy np. trylogię Sienkiewicza z "pokrzepieniem serc", "Dziady" (cz. III) Mickiewicza z "mesjanizmem narodowym", a "Medaliony" Zofii Nałkowskiej z hasłem "człowiek człowiekowi wilkiem". W przypadku "Wyroku" nie ma utartych wzorów odczytań, bo nawet sam Kafka miał problem z odczytaniem własnego dzieła.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki